HỘI NHẬP KINH TẾ SÉCLUẬT EET

Bistro trong thời EET sebou từ 1.3.2018.

Restaurace và Bistro của người Séc nói chung, và người châu Á nói riêng đã đi qua một giai đoạn kinh doanh khốc liệt. EET đã nắn chỉnh giá cả, vật liệu và thuế rất nhiều. Nhiều người làm quán phàn nàn về những khó khăn trong việc giấy tờ, thuế DPH, vật liệu, công nhân và ngay cả làn sóng EET mới từ 1.3.2018 khi phải bấm cả đồ ăn sebou vào EET. Chúng ta hãy phân tích và góp kinh nghiệm với nhau để chuẩn bị vào thời kỳ mới nhé.

Trong câu chuyện này Sangu sẽ kể về chú Wong, chú ý có bistro châu Á và bán cả đồ ăn mang theo sebou. Chú ý gặp những vấn đề gì mà đa số người làm quán thường có, dù là người Séc hay nước ngoài. Trong câu chuyện của chú Wong thì các bạn hãy rút ra những kinh nghiệm áp dụng vào bản thân nhé.

1.  Vật liệu không có hoá đơn, chứng minh chi phí làm sao được?

Chú Wong trong 1 tháng phải bỏ ra 200 000,- mua vật liệu (rau, thịt, gạo vv.) cho Bistro của mình. Nhưng chú chỉ nhận được hoá đơn tổng giá trị tối đa 50 000,-. Vậy chú phải bù hàng tháng chục nghìn thuế DPH thay cho người bán vật liệu kia. Cuối năm chú sẽ phải trả thêm 1 lần thuế thu nhập và cái số thiếu 150 000,- x 12 tháng = 1 800 000,- này. Tức là chú Wong trả thuế từ cái mà chú ý không hề có!

Đây là điều dở hơi nhất của người làm quán. Sao lại đi lấy vật liệu của người thu tiền mà lại không đưa bất cứ cái hoá đơn nào? Chú Wong lấy hàng kiểu này được 1 tháng, sau đó đuổi luôn người đổ hàng đó, và nói rằng bao giờ biết cấp hoá đơn thì chú ý sẽ lấy tiếp. Bạn cứ thử tính xem, nếu 1 tháng nấu bán đồ ăn và gửi lên EET 300 000 Kč thì tiền vật liệu (gạo, mỳ, rau, thịt, nước mắm…) cũng phải ít nhất 100 000 Kč rồi chứ? Mà nếu ai đó chỉ có hoá đơn 20 000 Kč thì không khác gì là lãi đậm hơn 10 lần. 

Cái hoá đơn thời buổi này cực kỳ quan trọng. Mặc dù bạn đã trả DPH rồi hay chưa, thì hoá đơn là thứ chứng minh bạn lãi ít và cuối năm sẽ trả thuế ít. Ví dụ ai đó có doanh thu bán đồ ăn 1 tháng là 300 000 Kč thì tiền hoá đơn vật liệu nên có ít nhất là 150 000 Kč. Nếu không lấy hoá đơn, thì cứ mỗi lần 1000 Kč đó thì nhân lên 1 năm, chợt mới biết nó có thể lên đến 50 000 Kč chi phí, mà không có bằng chứng.

Mình biết rằng thời này những chủ đổ hàng bán đồ thực phẩm rất khó tính khi phải cấp hoá đơn, nhưng dần dần sẽ mất mối. Ví dụ người bán rau lẻ không in hoá đơn sẽ mất khách, vì khách sẽ vào cửa hàng lớn mua để có hoá đơn. Văn phòng kế toán nào cũng sẽ góp ý với khách hàng Bistro của mình rằng nên đi tìm chỗ bán vật liệu có hoá đơn mà mua! Vậy phải làm sao? Chú Wong cũng quen lấy hàng ở một số nhà cung cấp. Hàng ngon, nhưng mỗi tội của họ là không cấp hoá đơn, hoặc là cấp mỗi một nửa? Thì chú Wong cũng đã ra ngoài lo thêm một phần hoá đơn nữa rồi, nên đủ cân đối. Chú ý biết thừa là nấu ăn lãi lắm. Nên chú ý phải bổ sung hoá đơn để có thể chứng minh mình lãi ít hơn thực tế. Mà nói thật, người nấu cho bao nhiêu vật liệu vào đồ ăn thì ai mà biết được.

Đây là chưa nói trường hợp là bạn rơi vào 1.3.2018. Cái gì bán mang về sebou cũng phải vào EET. Vậy việc cân đối sẽ rất phụ thuộc vào số lượng hoá đơn „vật liệu“, chứ không phải là chi phí cho công nhân (không thể tăng lương vì bảo hiểm cao) hoặc vì nájem vv.

Bạn cần ai đó vẽ cho một con đường sống! Nếu bạn làm kế toán ở văn phòng lớn, thì họ sẽ thừa sức lo liệu được cho bạn nguồn „chi phí vật liệu“ hợp lệ. Ngoài ra họ sẽ tư vấn cho bạn mua và bán làm sao cho vừa thuế DPH và an toàn. Còn nếu bạn chưa làm kế toán, mà chỉ người „dịch vụ“ khai DPH hàng tháng với lệ phí 1500 Kč, thì bạn đang là người bị động! Vì cuối năm không biết phải khai thuế thu nhập như nào. Hãy đi làm kế toán tử tế để biết về tổng thu, tổng chi, % lãi, chi phí phụ vv. Cuối năm khai thuế thì đỡ bị giật mình.

2. Công nhân trả 30 000,- / tháng, nhưng trên giấy tờ là 8 000,-.

Chú Wong làm trong 1 quán có 6 công nhân, đầu bếp, phụ bếp và cả bồi bàn. Chú ý trả thẳng vào tay cho 6 người kia 30 000 Kč x 6 người = 180 000/tháng. Trong khi đó trên giấy tờ brigáda chỉ là 8 000 Kč x 6 người = 48 000/tháng. Vậy là chú ý lại phải bù thuế thu nhập vào cái 132 000 Kč?

Chú Wong rất thông minh. Trước khi tháng 12.2016 vào EET, chú đã đi tư vấn kỹ và quyết định làm công ty SRO. Trong công ty này có chú Wong, vợ chú ý, và con trai chú ý làm JEDNATEL. Tức là 3 thành viên gia đình được làm bất cứ việc gì cho Bistro mà không cần phải có giấy hợp đồng lao động. 3 người cũng không phải trả bảo hiểm xã hội nữa. Chú Wong cũng muốn có thu nhập gì đó từ công ty, tạo ra chi phí nên đã ký 3 hợp đồng brigáda của 3 thành viên gia đình với công ty. Rất là hợp lý.

Nhưng điều chú phải suy nghĩ kỹ hơn nữa, là 6 nhân viên làm trong quán. Không thể nào đưa họ vào vị trí JEDNATEL giám đốc công ty được, vì họ là người ngoài. Nhưng nếu ký hợp đồng lao động với họ thì với mức lương 30 000 Kč thì y tế và xã hội mà công ty sẽ phải trả lên tận chục nghìn. Vậy chú ý đã hỏi ý kiến của vài bạn Tây. Người Tây hay làm kiểu là ký hợp đồng lương tối thiểu 11 000/tháng. Và tiền ngoài sẽ bù thêm vào thành 30 000 Kč. Nhưng đó chỉ là mánh khoé trước EET. Bây giờ vào EET rồi thì chi phí phải hợp lý.

Điều mà chú Wong tức giận nhất là một số người làm bếp không chịu ký bất cứ hợp đồng nào cả. Họ cũng là người ngoại quốc nên ngại ký kết giấy tờ. Kiểu sợ bị rằng buộc. Nhưng chú Wong cũng không dễ gì kiếm được người thay thế. Nên cứ phải chiều họ. Thực ra nếu 2 bên cứ nể nhau như này, thì cả quán sẽ phá sản!

Người ngoại quốc nếu đủ điều kiện để ký 1 hợp đồng chính thức, thì sẽ rất oke. Không chỉ về mặt chứng minh thu nhập gia hạn giấy tờ, mà còn hưởng nhiều chế độ nghỉ ốm vv. Ví dụ:

  • người dlouho mục đích cư trú ăn theo/du học – sẽ có bảo hiểm VZP xịn từ hợp đồng lao động, chủ lao động chịu, nghỉ ốm có lương, nghỉ 20 ngày dovolenou có lương đầy đủ vv.
  • người DLOUHO mục đích cư trú KINH DOANH – không được ký hợp đồng lao động và cũng không được chứng minh doanh thu lao động là thu nhập chính, chỉ được ký kết hợp đồng đặt hàng, hoàn thiện sản phẩm vv.
  • người TRVALÝ – sẽ được hợp đồng với mức y tế và xã hội đầy đủ, chủ lao động trả hết, chỉ biết nhận lương sạch và không phải trả thêm khoản gì cả, có cả chế độ lương nghỉ ốm, thất nghiệp 6 tháng ăn lương xã hội, 20 ngày dovolenou được chủ lao động công nhận và trả lương!

Khi chú Wong đi khai thuế thu nhập, thì Sở thuế sẽ xem mục chi phí „công nhân“ có hợp lý không. Những năm trước khi chú Wong khai có doanh thu 700 000/năm, thì năm nay nó đã là 5 000 000 rồi. Vậy với một số doanh thu lớn như vậy mà không có công nhân, chỉ có 3 thành viên gia đình làm,thì hơi khó hiểu. Đó là chưa nói đến rủi ro khi bị Sở lao động kiểm tra. Nếu thiếu hợp đồng lao động thì có thể coi là làm chui và người lao động có thể bị „trục xuất“ nữa.

Để tránh sự thiệt thòi này, chú Wong sẽ phân tích nhiều hơn cho nhân viên của mình. Mong rằng 2 bên sẽ hiểu hoàn cảnh EET hiện nay, và chuẩn bị tinh thần cho 1.3.2018. Chỉ cần bên nhân viên đồng ý ký 2 hợp đồng, một là hợp đồng lao động mức lương thấp nhất 11 000/tháng, và thêm 1 hợp đồng brigáda làm thêm dưới 10 000/tháng là chú Wong có thể chứng minh chi phí cho 1 nhân viên ít nhất 21 000/tháng rồi.

3. Nájem cao, trong giấy tờ khai thấp. Nguy cơ bị huỷ hợp đồng vì DPH.

Ông chủ bất động sản đó khôn lắm. Chú Wong hàng tháng rút túi 50 000 đưa trả tiền nájem, điện và nước, mà ông Tây kia chỉ ghi cho giấy nhận tiền là 7 000 thôi. Ông Tây sẽ tiết kiệm được rất nhiều tiền thuế từ việc cho thuê. Nhưng vậy là mình thiệt, bị bắt nạt. Nếu không thuê thì người khách thuê, vậy đành phải chịu thôi. Tức là chú Wong cuối năm phải trả tiền thuế thu nhập thay người Tây kia.

Tình huống buồn hơn nữa là của ông bạn Ting, cũng có quán ăn nhỏ. Ông Ting là kinh doanh cá thể osvč, doanh thu rất thấp. Ngày giỏi bán được 3500 Kč. Vậy nên ông ý cũng chưa vào DPH. Nhưng! Chủ bất động sản ở đó là công ty Tây lớn. Một ngày đẹp trời họ đến quán ông Ting và nói rằng nếu ông ý không bắt đầu đăng ký DPH và sau 2 tháng mà KHÔNG phải là người trả DPH thì công ty bất động sản kia sẽ huỷ hợp đồng thuê quán!

Ông Ting tất nhiên là bị hoảng. Bởi ông ý rất khó rơi vào DPH vì gửi lên EET mới có được vài trăm, chưa đến một triệu. Mà tại sao chủ nhà lại ép đi đăng ký DPH? Ông Ting khó hiểu lắm. Ông nghĩ rằng đang có thằng nào chơi đểu muốn nhảy vào chỗ mình, nên đã mua chuộc bên chủ nhà để gây khó khăn cho mình. Ông Wong đã phải bỏ ra tiếng đồng hồ để giảng lại cho ông Ting.

Ông Wong nói rằng Những người kinh doanh mục xây dựng hoặc cho thuê bất động sản họ thường ký hợp đồng với người có trả DPH thôi. Bởi vì họ sợ tỉ lệ DPH xấu (koeficient). Nếu tỉ lệ thu nhập từ nájem không có DPH cao hơn tỉ lệ số tiền nájem có DPH, thì họ sẽ không được xin lại 100% từ chi phí của mình. Ví dụ họ sẽ không xin lại được hết 21% DPH từ vật liệu xây dựng, từ 21% DPH từ tiền điện, dịch vụ vv., bởi vậy, nhất là thời EET, họ rất cẩn thận trong việc cho người DPH thuê“

Trong luật kinh doanh có nhiều điều mà chúng ta chưa hề biết đến. Nhưng thời buổi EET ép cả Tây lẫn Ta nghiêm chỉnh hơn rất nhiều. Vấn đề DPH kia có thể không to tát như vậy. Nhưng công ty cho thuê bất động sản kia họ bị kiểm tra rồi nên họ rất sợ „làm láo“. Và do đó người thuê lại sẽ phải cẩn thận hơn rất nhiều khi ký kết hợp đồng. Nhất là nhảy vào làm rồi, sau đó một thời gian chủ đến nói ông phải làm cái này, ông phải làm thế kia, không là tôi đuổi…xong phim.

4. Tiền „BO“ không phải gửi vào EET!

Không biết các bác làm kiểu gì, chứ gửi cả tiền BO đi EET thì quá thiệt thòi. Ông Wong làm kiểu là… nếu có khách ăn có hoá đơn 120 Korun, thì ông ý chỉ bấm 120 Korun thôi. Nhưng nếu khách bo thêm 10 Korun nữa, thì ông ý không gửi đi, mà chỉ là đút 10 Kč vào cái thùng bo riêng. Không bỏ chung vào kasa bởi sợ nhầm lẫn sau này. 

Nhưng nếu khi khách bảo là bo 10 Korun, mà bạn lại bấm cả vào trên hoá đơn 130 Kč, thì cái 10 Kč đó sẽ trở thành doanh thu, coi như lãi. Vậy hãy để bên cạnh 1 thùng TIP-BO riêng nhé.

5. Từ 1.3.2018 doanh thu tăng, doanh thu EET tăng bất thường?

Và đây là chuyện đau đớn nhất. Nếu từ 1.3 năm sau mà ông Wong gửi lên EET gấp đôi, ba lần so với năm 2017, hoặc gấp 10 lần so với 2016, thì nó sẽ là bằng cớ tại sao Sở thuế đến thăm ông Wong. Nhất là sẽ đòi xem sổ kế toán, hỏi ông Wong tại sao doanh thu cao hơn dần dần. Ông Wong chỉ có thể trả lời được vài điều thôi, quan trọng là tư vấn thuế phải giúp ông ý trình bày. Sở thuế sẽ đặt ra những câu hỏi như:

  • doanh thu của công cùng 1 cơ sở đã tăng gấp 5 lần so với năm 2016 và ông đã rơi vào DPH, ông đã đăng quảng cáo? quảng cáo ở đâu? cho ai? bao lâu? truyền thông nào?
  • doanh thu của ông tăng gấp 5 lần, mà tại sao nhân viên vẫn là 2 người? tại sao không có nhân viên nào thêm? họ làm chui? không có hợp đồng? hay là họ đã nâng cao công suất đến mức làm được việc thay 4 người một lúc? bất hợp lý…
  • ông bán doanh thu cao, vậy cho tôi xem 1 món ăn ông cần bao nhiêu vật liệu, ông có hoá đơn cho vật liệu đó không? tại sao ông bán thịt rán mà không có hoá đơn đi lấy thịt? ông cố ý dấu chi phí để hạ doanh thu?
  • nếu doanh thu của ông tăng gấp 5 lần, tức là ông nấu nhiều hơn gấp 5 lần.. vậy tại sao tiền điện, nước, plyn của ông không thay đổi, không cao hơn mấy so với những năm trước? ông làm món salat thôi à?
  • và ti tỉ câu hỏi nữa mà ông Wong không thể trả lời được.. Sở thuế sẽ đo lại thuế theo doanh thu năm 2017!

Ông Wong cũng như vài người khác đã đi làm SRO mới, thì doanh thu hiện tại không có sự kết nối gì với ičo kinh doanh cũ nữa. Nhưng có được mấy người đã chuyển đổi kinh doanh sang ičo mới tinh như ông ý? Mà khi làm xong ičo mới, thì cũng phải tư vấn với chuyên gia thuế cho họ vạch ra 1 đường. Ví dụ họ sẽ nói phải có vật liệu bao nhiêu tiền, bán lãi bao nhiêu % thì là ổn, phải làm mấy hợp đồng lao động cho hợp lý, phải tính mùa nào doanh thu cao hay thấp, vật liệu mua ở đâu cho đỡ thiệt thuế DPH, lấy chi phí hợp lý ra ở đâu cho đỡ bị soi mói vv. Nếu làm mọi thứ trên giấy tờ hợp lý, thì cái sự thật diễn ra ở nhà hàng như thế nào thì chả Sở thuế nào sờ đến cả.

Ông Wong tốn tí tiền đi tư vấn và thành lập SRO. Bây giờ ông ý trả tiền kế toán và đại diện thuế hàng tháng tầm 5 000 Kč. So với những năm trước thì đắt. Nhưng bây giờ là thời buổi EET rồi. Tiền nào của đấy. Ông Wong biết là ông ý nấu ngon thì ông ý sẽ tập trung vào việc nấu. Còn thuế má thì chuyên gia khác biết làm thì cứ để họ vẽ cho mình làm. Mất tiền nhưng an tâm và không phải suy nghĩ gì khi nấu nướng. Lỡ bỏ quá nhiều mắm muối thì mất khách :)

Mong các bạn đã có sự chuẩn bị tốt như ông Wong, để bước vào 1.3.2018 đồ ăn sebou gửi đi EET mà không ngại ngần gì.

SANGU.EU

Show More

Related Articles

Napsat komentář

Vaše emailová adresa nebude zveřejněna.

Close